περιεχόμενα                                 ελλάδα                                       ιστορια

 

 

ΟΙ ΜΗΝΕΣ  ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 

Σύμφωνα με το αρχαίο Αττικό ημερολόγιο η ημέρα άρχιζε με την δύση του ήλιου και η χρονιά άρχιζε τη πρώτη μέρα μετά από το χειμερινό ηλιοστάσιο (μετά Σόλωνος έγινε η πρώτη ημέρα μετά το θερινό ηλιοστάσιο ).

Η μέτρηση του χρόνου γινόταν σύμφωνα με τους σεληνιακούς μήνες, έχοντας 12 μήνες με 29 και 30 ημέρες εναλλάξ.

Επειδή όμως το σεληνιακό έτος δεν ήταν σύμφωνο με το ηλιακό είχαν αναπτυχθεί διάφορες μέθοδοι για να εναρμονιστεί με τη διάρκεια του ηλιακού έτους.

Οπως πχ είχαν έναν πρόσθετο μήνα 11 ημερών (12 ημερών κάθε 4 χρόνια) ή πρόσθεταν τη διαφορά των  90  ημερών της κάθε 8ετίας με εμβόλιμους μήνες ή τελευταία με τον 'μετώνειο κύκλο'.

Η πρώτη ημέρα του κάθε μήνα ονομάζεται Νουμηνία και ο κάθε μήνας χωρίζεται σε 3 περιόδους των 10 ημερών - αν η τρίτη περίοδος είχε 10 ημέρες τότε ο μήνας ονομάζεται Τέλειος και αν είχε 9 ημέρες Κοίλος(
κούφιος).
 

 

Κάθε μέρα και κάθε μήνας είναι αφιερωμένα σε έναν ή περισσότερους θεούς. Η Νεομηνία είναι αφιερωμένη στην Εκάτη,  η 3η και η 13η στην Αθηνά, η 4η στον Διόνυσο και στην Αφροδίτη, η 6η στην Άρτεμις, η 7η στον Απόλλων, η 23η στον Ερμή και οι τρεις τελευταίες μέρες στους χθόνιους θεούς.

 



Πίνακας μηνιαίων περιόδων


1    Νουμηνία-Πρώτη Ισταμένου


2    Δευτέρα Ισταμένου


3    Τρίτη Ισταμένου


11  Πρώτη Μεσούντος


12  Δευτέρα Μεσούντος


20  Δεκάτη Πρωτέρα-Δεκάτη Μεσούντος


21  Δεκάτη Λήγοντος


22   Ενάτη Λήγοντος

 

 

ΠΙΝΑΞ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΜΗΝΩΝ
ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΑΤΤΙΚΗ ΣΠΑΡΤΗ ΒΟΙΩΤΙΑ ΔΕΛΦΟΙ ΚΡΗΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΒΙΘΥΝΙΑ ΚΥΠΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑ
Ιανουάριος ΓΑΜΗΛΙΩΝ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΒΟΥΚΑΤΙΟΣ ΔΑΔΑΦΟΡΙΟΣ ΑΓΥΙΟΣ ΠΕΡΙΤΙΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ ΚΑΙΣΑΡΙΟΣ ΑΓΡΙΑΝΕΙΟΣ
Φεβρουάριος ΑΝΘΕΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΕΥΣΙΝΙΟΣ ΕΡΜΑΙΟΣ ΠΟΙΤΡΟΠΙΟΣ ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΣ ΔΥΣΤΡΟΣ ΔΙΟΣ ΣΕΒΑΣΤΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ
Μάρτιος ΕΛΑΦΗΒΟΛΙΩΝ ΓΕΡΑΣΤΙΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΡΙΟΣ ΒΥΣΙΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΞΑΝΘΙΚΟΣ ΒΕΝΔΙΔΑΙΟΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟΣ ΘΕΥΔΑΣΙΟΣ
Απρίλιος ΜΟΥΝΥΧΙΩΝ ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΣ ΠΟΝΤΟΣ ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΣ ΣΤΡΑΤΕΙΟΣ ΔΗΜΑΡΧΕΞΟΥΣΙΟΣ ΑΡΤΑΜΙΤΙΟΣ
Μάιος ΘΑΡΓΗΛΙΩΝ ΔΕΛΧΙΝΙΟΣ ΘΕΙΛΟΥΘΙΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ ΡΑΒΙΝΘΙΟΣ ΔΑΙΣΙΟΣ ΠΕΡΙΕΠΙΟΣ ΠΛΗΘΥΠΑΤΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ
Ιούνιος ΣΚΙΡΟΦΟΡΙΩΝ ΦΛΙΑΣΙΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΒΟΑΘΟΟΣ ΥΠΕΡΒΕΡΕΤΟΣ ΠΑΝΗΜΟΣ ΑΡΕΙΟΣ ΑΡΧΙΕΡΕΥΣ ΒΑΔΡΟΜΙΟΣ
Ιούλιος ΕΚΑΤΟΜΒΑΙΩΝ ΕΚΑΤΟΜΒΕΥΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΙΛΑΙΟΣ ΝΕΚΥΣΙΟΣ ΛΩΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΣ ΕΣΘΙΟΣ ΥΑΚΙΝΘΙΟΣ
Αύγουστος ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝ ΚΑΡΝΕΙΟΣ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ ΘΕΟΞΕΝΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΓΟΡΠΙΑΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ ΚΑΡΝΕΙΟΣ
Σεπτέμβριος ΒΟΗΔΡΟΜΙΩΝ ΠΑΝΑΜΟΣ ΠΑΝΑΜΟΣ ΒΟΥΚΑΤΙΟΣ ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΩΝ ΥΠΕΡΒΕΡΕΤΑΙΟΣ ΗΡΑΙΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΣ ΠΑΝΑΜΟΣ
Οκτώβριος ΠΥΑΝΕΨΙΩΝ ΗΡΑΣΙΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΗΡΑΙΟΣ ΕΡΜΑΙΟΣ ΔΙΟΣ ΕΡΜΑΙΟΣ ΑΠΟΓΟΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΦΟΡΟΣ
Νοέμβριος ΜΑΙΜΑΚΤΗΡΙΩΝ ΑΠΕΛΛΑΙΟΣ ΔΑΜΑΤΡΙΟΣ ΑΠΕΛΛΑΙΟΣ ΜΕΤΑΡΧΙΟΣ ΑΠΕΛΛΑΙΟΣ ΜΗΤΡΩΟΣ ΑΙΝΙΚΟΣ ΔΑΛΙΟΣ
Δεκέμβριος ΠΟΣΕΙΔΕΩΝ ΔΙΟΣΘΥΟΣ ΑΛΑΛΚΟΜΕΝΙΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΙΜΑΝ ΑΥΔΗΝΑΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ

 

Γαμηλιών (σελήνη Ιανουαρίου)27/12-25/1 30 ημερες

 

Ανθεστηριών (σελήνη Φεβρουαρίου)26/1-23/2 29 ημερες

 

Ελαφηβολιών (σελήνη Μαρτίου)24/2-25/3 30 ημερες


Μουνιχιών (σελήνη Απριλίου)26/3-23/4  29 ημερες


Θαργηλιών (σελήνη Μαϊου)24/4-23/5  30 ημερες


Σκιροφοριών (σελήνη Ιουνίου)24/5-21/6  29  ημερες


Εκατομβαιών (σελήνη Ιουλίου)22/6-21/7  30  ημερες πρώτος μήνας του αθηναϊκού ενιαυτού


Μεταγειτνιών (σελήνη Αυγούστου)22/7-19/8  29 ημερες


Βοηδρομιών (σελήνη Σεπτεμβρίου)20/8-18/9  30 ημερες


Πυανεψιών (σελήνη Οκτωβρίου)19/9-17/10   29 ημερες


Μαιμακτηριών (σελήνη Νοεμβρίου)18/10-16/11  30 ημερες


Ποσειδεών (σελήνη Δεκεμβρίου)17/11-15/12  29  ημερες

 

 

 

 

Προέλευση των Ονομάτων των Μηνών

 


Τα ονόματα των 12 μηνών του έτους όπως μας είναι μέχρι σήμερα γνωστά -όχι
μόνο στην Ελλάδα μα σε όλη την Ευρώπη, κατ’ επέκταση και στις ΗΠΑ και την
Αυστραλία- προέρχονται από τους Ρωμαίους.
Ο διαχωρισμός του έτους σε 12 μήνες καθώς και τα ονόματα αυτών, έχουν
παραμείνει αναλλοίωτα από τότε μέχρι σήμερα, και έχουν ως εξής:

 



Μάρτιος

 

Η μοναδική διαφορά του τότε διαχωρισμού του έτους με τον τώρα είναι ότι το
νέο έτος ξεκινούσε τον μήνα Μάρτιο για τον αρχαίο κόσμο, και όχι με τον
Ιανουάριο όπως σήμερα.
Οι Ρωμαίοι όπως είναι γνωστό υπήρξαν μιλιταριστές και ο στρατός τους
υπήρξε ο μεγαλύτερος και ισχυρότερος για την εποχή του, όσο φυσικά
βρισκόταν στην ακμή του. Έτσι, ο Θεός του πολέμου Άρης, με την ρωμαϊκή του
φυσικά ονομασία Mars, απολάμβανε ιδιαίτερη λατρεία και τιμές από τους
Ρωμαίους. Ο πρώτος μήνας του έτους ονομάστηκε Martius για να τιμήσει τον
Θεό.
Martius σημαίνει «του Μαρς»

 



Απρίλιος

 


Ο δεύτερος μήνας του χρόνου ονομάστηκε Aprilis που προέρχεται από την
λατινική λέξη «aperere» και σημαίνει «άνοιγμα», μιας και είναι ο μήνας που
τα μπουμπούκια ανοίγουν.
Κατά μια άλλη όχι παραδεκτή άποψη, ο Απρίλιος πήρε το όνομά του από την
Θεά Αφροδίτη, μιας και αυτός ο μήνας υπήρξε αφιερωμένος σε αυτήν.
Aprilis σημαίνει «αυτός που ανοίγει»

 



Μάιος

 


Ο τρίτος μήνας του έτους ονομάστηκε Maius για να τιμήσει την Μαία, μητέρα
του Θεού Ερμή, μιας και την πρώτη μέρα αυτού του μήνα γίνονταν γιορτή προς
τιμή της. Η Μαία λατρεύονταν από τους Ρωμαίους ως Θεά-προστάτιδα της Τιμής
και του Σεβασμού.
Maius σημαίνει «της Μαίας»
Κατά μια άλλη -όχι παραδεκτή από τους μελετητές- άποψη, ο μήνας πήρε το
όνομά του από την λατινική λέξη «maiores» που σημαίνει «μεγάλοι (σε
ηλικία) άντρες» για να τιμήσει τους ηλικιωμένους.

 



Ιούνιος

 


Ο τέταρτος μήνας του έτους ονομάστηκε Junius για να τιμήσει την Θεά Ήρα,
με την ρωμαϊκή της φυσικά ονομασία Juno.
Junius σημαίνει «της Τζούνο»
Κατά μια άλλη -όχι παραδεκτή από τους μελετητές- άποψη, ο μήνας πήρε το
όνομά του από την λατινική λέξη «iuniores» που σημαίνει «νεαροί άντρες»
για να τιμήσει τους νέους άντρες-στρατιώτες.

 



Ιούλιος

 


Ο μήνας αυτός αρχικά ονομαζόταν Quintilis που σημαίνει «πέμπτος». Το 44
π.Χ. όμως, μετονομάσθηκε σε Julius για να τιμήσει τον Ιούλιο Καίσαρα και
να υπενθυμίζει την τραγική δολοφονία του.

 



Αύγουστος

 


Αυτός ο μήνας αρχικά ονομαζόταν Sextilis που σημαίνει «έκτος». Το 8 π.Χ.
μετονομάστηκε σε Augustus προς τιμή του αυτοκράτορα Αυγούστου, που
υποστήριζε πως αυτός είναι ο τυχερός του μήνας.

 



Σεπτέμβριος

 


Ο μήνας ονομάστηκε Septimus που σημαίνει «έβδομος». Κατά καιρούς
μετονομαζόταν σε ονόματα ρωμαϊκών αυτοκρατόρων, από τους ίδιους τους
αυτοκράτορες, που ζήλεψαν την δόξα του Ιούλιου και του Αυγούστου. Κανένα
όμως από αυτά τα ονόματα δεν παρέμεινε για πολύ γνωστό ως το όνομα αυτού
του μήνα.

 



Οκτώβριος

 


Ονομάστηκε τον ελληνικό αριθμό οκτώ που στα λατινικά παραμένει ο ίδιος,
δηλαδή octo.

 



Νοέμβριος

 


Ονομάστηκε Nonus που σημαίνει «ένατος» από τον λατινικό αριθμό nove, το
ελληνικό δηλαδή εννιά.

 



Δεκέμβριος

 


Ονομάστηκε Decimus που σημαίνει «δέκατος» από τον λατινικό αριθμό decem,
το ελληνικό δηλαδή δέκα.

 



Ιανουάριος

 


Ο μήνας αυτός ονομάστηκε Januarius και πήρε το όνομά του από τον καθαρά
ρωμαϊκό Θεό Janus, τον διπρόσωπο Θεό της Αρχής και του Τέλους. Το όνομά
του προέρχεται από την ετρουσκική λέξη «jauna» που σημαίνει «πόρτα», γι
αυτό λατρεύτηκε και ως Θεός-Φύλακας των Εισόδων και Εξόδων.
Januarius σημαίνει «του Τζάνους»

 



Φεβρουάριος

 


Ο μήνας ονομάστηκε Februarius κατά μια εκδοχή για να τιμήσει την Θεά Juno
Februa, η οποία κατά την ρωμαϊκή μυθολογία είναι η μητέρα του Θεού Mars
(Άρης) και Θεά του Πάθους. Στις 14 του μήνα ήταν η γιορτή προς τιμή της
και προς τιμή του έρωτα (εορταστική ημέρα που επιβιώνει μέχρι σήμερα ως
ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου).
Κατά μια άλλη εκδοχή, ο μήνας πήρε το όνομά του από τον Februus, Θεό των
Νεκρών. Ως τελευταίος μήνας του ρωμαϊκού έτους, γίνονταν μεγάλες τελετές
εξαγνισμού καθώς και η εορτή των νεκρών. Februus είναι η ετρουσκική
ονομασία του δικού μας Άδη, που λατρεύτηκε από τους Ρωμαίους αρχικά με το
ετρουσκικό του όνομα και αργότερα με το λατινικό όνομα Pluto.

 

 

www.johnniebegood.gr