«Η Μαύρη Αθηνά»

Η Μαύρη Αθηνά

το κείμενο μου έστειλε η καλή φίλη beldancer

Στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 η εργασία του Μαρτιν Μπερνάλ «Η Μαύρη Αθηνά» στην οποία εξέφραζε την πεποίθηση ότι όλη η Ελληνική φιλοσοφία, γλώσσα, θρησκεία και τεχνολογία έλκουν την καταγωγή τους από την Αφρική καθώς και το ότι το γεγονός αυτό αποσιωπήθηκε από τους Ευρωπαίους Ακαδημαϊκούς του 19^ου αιώνα προκειμένου να τεκμηριωθεί ιστορικά η κυριαρχική ανωτερότητα της Άριας (βορειοευρωπαικής) φυλής, πυροδότησε ισχυρές άνευ προηγουμένου ακαδημαϊκές συζητήσεις σχετικά με το εάν τελικά οι Έλληνες έκλε-ψαν τον πολιτισμό των Βορειοαφρικανων λαών, ιδιαίτερα των Αιγυπτίων και κατά πόσο οφείλουν οι νεότεροι ακαδημαϊκοί να αποδίδουν σημαντικές πολιτικές ιδέες όπως η ελευθερία και η δημοκρατία στους «πραγματι-κούς» πρωταρχικούς στοχαστές τους, τους Αιγυπτίους.

Το εν λόγω βιβλίο μετατράπηκε σε Βίβλο για τους αφροκεντριστές με αποτέλεσμα η ακαδημαϊκή κοινότητα συχνά να αναγκαστεί να αποσύρει τα περί του αντιθέτου επιχειρήματά της από τον φόβο μήπως θεωρηθεί ρατσι-στική.

Παρακάτω παραθέτω μία σύντομη κριτική επισκόπηση της Μαίρης Λευκοβιτς, καθηγήτριας ελληνικών και κλασσικών σπουδών στο Wellesley College, στο βιβλίο του Μπερνάλ που κατέδειξε το «πως ο Αφροκεντρι-σμός μετετράπη σε δικαιολογία για να διδαχθεί ο Μύθος σαν (πραγματική) Ιστορία».

Η μετάφραση είναι δική μου για αυτό συγχωρείστε τα τυχόν λάθη μου.

Πρόθεσή μου είναι να μεταφέρω το κλίμα άγνοιας και προκατάληψης που επικρατούσε στα αμερικάνικα πανεπιστήμια στην δεκαετία του 1990 σχετικά με το θέμα «Αρχαία Ελλάδα», κάτι εξάλλου που είδα και εγώ η ίδια στο ταξίδι μου στην Αμερική, καθώς και την διαστρέβλωση που υφίσταται η αρχαία ελληνική ιστορία από τους αγνώστου παρελθόντος και προθέσεως διδάσκοντες.

Για την νεώτερη Ελληνική Ιστορία φυσικά ούτε λόγος.

Ακόμα και η εθνική μας συνέχεια αμφισβητείται.

Δικά σας είναι τα συμπεράσματα.

(Στο τέλος του άρθρου αναφέρω τις πηγές).

Όχι από την Αφρική

Όντως εκλάπη ο Ελληνικός Πολιτισμός από την Αφρική;

Σύγχρονοι Μύθοι εναντίον Αρχαίας Ιστορίας

«Το Φθινόπωρο του 1991 μου ζητήθηκε να γράψω ένα άρθρο για την Νέα Πολιτεία από το βιβλίο του Μάρτιν Μπερνάλ «Η Μαύρη Αθηνά» καθώς και την σχέση του με τον Αφροκεντρισμό.

Πραγματικά αυτός ο σκοπός άλλαξε την ζωή μου.

Όπως προχωρούσα στην εργασίας μου συνειδητοποιούσα πόση προσοχή έπρεπε να δώσω στο θέμα και ίσως περισσότερη.

Παρόλο που δεν το γνώριζα πιο πριν, υπήρχε μία ολόκληρη φιλολογία που αρνιόταν ότι οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν οι ιδρυτές της δημοκρατίας, της φιλοσοφίας και της επιστήμης. Στην πραγματικότητα κυκλοφορούσαν βιβλία που ισχυρίζονταν πως ο Σωκράτης ή η Κλεοπάτρα είχαν αφρικανική καταγωγή και ότι η Ελληνική φι-λοσοφία είχε στην πραγματικότητα κλαπεί από την Αίγυπτο.

Όχι μόνο αυτά τα βιβλία διαδόθηκαν και διαβάζονταν ευρέως αλλά και κάποιες ιδέες τους διδάσκονταν σε σχολεία και πανεπιστήμια!

Παρόλο που όταν κάποιος εκφράζει μία ιδέα που ξεφεύγει από αυτά που οι ειδικοί έχουν κατά καιρούς αποδεί-ξει, αναμένεται να εδραιώσει την θέση του με το να παράσχει αποδείξεις που να δεικνύουν το βάσιμο των από-ψεών του.

Κανένας όμως δεν ζήτησε αποδείξεις για αυτούς που ισχυρίστηκαν ότι οι ΄Έλληνες έκλεψαν την φιλοσοφία τους από την Αίγυπτο.

....η ευκαιρία μου δόθηκε όταν τον Φεβρουάριο του 1993, ο Δρ Yosef A. Ben-Jochannan προσεκλήθη να δώσει διάλεξη για την εορτή του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ο ανωτέρω αναφερόταν στις διαφημιστικές αφίσες καθώς και στην παρουσίαση του Προέδρου του Κολλεγίου σαν «ένας διακεκριμένος Αιγυπτιολόγος».

Αλλά όπως γνώριζα και από την έρευνά μου στην Αφροκεντρική Λογοτεχνία δεν ήταν ακριβώς αυτό που θα α-ποκαλούσαμε ειδικός στην «Αιγυπτιακή Φιλολογία και πολιτισμό». ΄Ήταν ένας ακραίος αφροκεντριστής, συγ-γραφεύς πολλών βιβλίων στα οποία κατεδείκνυε πως ο Ελληνικός πολιτισμός ήταν προϊόν κλοπής από την Α-φρική, πως ο Αριστοτέλης έκλεψε την Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας και πως οι πραγματικοί Εβραίοι ήταν Αφρικανοί όπως και αυτός.

Κατά την διάλεξη ρώτησα τον καθηγητή γιατί λεει πως ο Αριστοτέλης κατέφυγε στην Αίγυπτο μαζί με τον Αλέξανδρο και ότι έκλεψε την φιλοσοφία του από την βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας όταν η εν λόγω βιβλιοθήκη χτίστηκε μετά τον θάνατό τους. Φυσικά ο ανωτέρω καθηγητής δεν μπορούσε να απαντήσει την ερώτηση και άφησε υπαινιγμούς για το ύφος της ερώτησής μου. Κατόπιν κατηγορήθηκα από πολλούς φοιτητές που παρακο-λουθούσαν την διάλεξη σαν ρατσίστρια που έχει υποστεί πλύση εγκεφάλου από τους λευκούς ιστορικούς. ....

Αυτή η διάλεξη τελικά φάνηκε να είναι κάτι σαν πολιτικό ράλλυ μάλλον παρά σαν ένα ακαδημαϊκό γεγονός δεδομένου ότι πολλές σοβαρές ερωτήσεις είτε δεν απευθύνθηκαν ποτέ στον λέκτορα είτε αντιμετωπίζονταν εχθ-ρικά. Μία περίεργη σιωπή τηρούνταν επίσης και από μέρους πολλών συναδέλφων μου. Κάμποσοι από αυτούς ήξεραν ότι αυτά που έλεγε ο Dr Ben-Jochannan ήταν λάθος ενώ μία συνάδερφός μου δικαιολογήθηκε ότι η όλη διάλεξη ήταν τόσο μάταιη που προτίμησε να μην πει τίποτα.

Μα όλοι φοβόντουσαν μήπως αποκληθούν ρατσιστές? Αν ναι, η στάση τους ήταν μεν κατανοητή αλλά τελείως ανεύθυνη. Εμείς οι ίδιοι δεν οφείλαμε να δείξουμε στους φοιτητές μας ότι ελάμβαναν την καλύτερη δυνατή μό-ρφωση από το πανεπιστήμιό μας? Εδώ όμως δεν ελάμβαναν ακριβώς αυτό γιατί ακούγανε μύθους μεταμφιεσ-μένους σε ιστορία όπου η κριτική ανάλυση ήταν προφανώς απαγορευμένη.

Όσο όμως καλό και να ακουγόταν στα αυτιά αυτών των φοιτητών που μεγάλωναν σε ένα αφροκεντρικό περι-βάλλον, είχαν στην πραγματικότητα συστηματικά στερηθεί την πιο σημαντική ιδιότητα στην πανεπιστημιακή γνώση. Δεν μάθαιναν πως να αμφισβητούν τους εαυτούς τους ή τους άλλους ούτε πως να σκέφτονται από μόνοι τους. Οι δε διδασκάλοί τους ξέχασαν - και εμείς δεν κάναμε απολύτως τίποτα - πως οι φοιτητές σε μία ελεύθερη κοινωνία , δεν έρχονται στα πανεπιστήμια για να καθοδηγηθούν.

Τελικά ήταν ο Σωκράτης μαύρος?

Πρωτοάκουσα πως ο Σωκράτης ήταν μαύρος αρκετά χρόνια πριν από μία δευτεροετή φοιτήτρια στα Ελληνικά (Απολογία Πλάτωνος) που με κοιτούσε καθ΄όλη την διάρκεια του εξαμήνου εχθρικά Αργότερα απολογήθηκε λέγοντάς μου πως νόμιζε πως έκρυβα την πραγματικότητα για τον Σωκράτη γιατί σε ένα μάθημα Αφροαμερικανικών σπουδών αυτό ήταν που της είχαν πει και το γεγονός πως δεν είχα αναφερθεί πουθενά για την αφρικανι-κή δήθεν καταγωγή του επιβεβαίωνε την Ευρωκεντρική αλαζονεία για την οποία την είχε προειδοποιήσει ο δι-δάσκαλός της. Μετά όμως από το μάθημα η φοιτήτρια αναζήτησε από μόνη της την αλήθεια και ικανοποιήθηκε που δεν της έκρυβα την αλήθεια: ο Σωκράτης δεν διέφερε εθνολογικά από τους υπόλοιπους Αθηναίους.

Τι ήταν όμως αυτό που μάθαινε στις σπουδές της στον Αφροκεντρισμό?

Η αντίληψη πως οι Σωκράτης ήταν μαύρος βασιζόταν σε δύο πράγματα: 1^ον η επαγωγή της απόδειξης στηριζόταν στην πιθανότητα. Όλα όμως είναι πιθανά. Ελάχιστοι Αθηναίοι ισχυρίζονταν πως είχαν αλλοδαπούς απογόνους από οπουδήποτε. Οι Αθηναίοι ήταν μάλλον περήφανοι για την καταγωγή τους.

Επί των ημερών του Σωκράτη δεν επιτρέπονταν καν στους Έλληνες από άλλα κράτη-πόλεις να αποτελούν πολίτες της Αθήνας ενώ ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με τους μή Έλληνες ή αλλοιώς βάρβαρους. Αφού ο Σωκρά-της ήταν πολίτης της Αθήνας, έτσι θα ήταν και οι γονείς του όπως και ο ίδιος αναφέρει.

Αν όμως είχε διαφορετική καταγωγή , κάποιος από τους εχθρούς του ή έστω τους κωμικούς ποιητές θα το εί-χαν στιγματίσει. Ιδιαίτερα οι τελευταίοι δεν θα έχαναν ευκαιρία, όπως ο Αριστοφάνης στην κωμωδία «Νεφέ-λες». Κάποιος θα είχε αναφέρει κάτι σχετικά με την καταγωγή του αν ήταν αυτός ή κάποιος από τους προγό-νους τους μαύρος...

Εκτός αν και οι άλλοι Αθηναίοι ήταν μαύροι αλλά τότε θα ήταν ένα ερώτημα γιατί δεν παρουσιάζονταν έτσι στην τέχνη τους.

Ήταν η Κλεοπάτρα μαύρη?

Μέχρι προσφάτως, κανείς δεν αναρωτήθηκε ποτέ αν η Κλεοπάτρα είχε αφρικανική καταγωγή γιατί οι αρχαίες πηγές μας την καταδείκνυαν ως Ελληνίδα από την Μακεδονία. Οι Πτολεμαίοι πρόγονοί τους κατάγονταν από τους Μακεδόνες στρατηγούς του Αλεξάνδρου, οι οποίοι τοποθετήθηκαν μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου, στις περιοχές που είχε κατακτήσει. Το όνομα Κλεοπάτρα αποδίδονταν μόνο στις γυναίκες με βασιλική καταγωγή.

.... Η γλώσσα της ήταν η Ελληνική αλλά μιλούσε επίσης και την Αιγυπτιακή όχι όμως γιατί ήταν από την Αίγυπτο αλλά γιατί ήθελε να διατηρήσει τον εαυτό της στην εξουσία της Αιγύπτου. Στα πορτραίτα της και στα νομίσματα παρουσιάζονταν εντυπωσιακή μάλλον παρά όμορφη με ίσια μαλλιά και γαμψή μύτη. Αλλά η μόνη πιθανότητα να μην ήταν εξ ολοκλήρου Ελληνίδα προερχόταν από το γεγoνός ότι δεν γνωρίζουμε ποια ήταν η γιαγιά της από την πλευρά του πατέρα της. Ξέρουμε ότι ήταν ερωμένη του Πτολεμαίου ΙΧ, παππού της Κλεοπάτρας, αλλά επειδή δεν είναι τίποτε άλλο γνωστό, θεωρούμε ότι ήταν Ελληνίδα από την Μακεδονία όπως και τα άλλα μέλη της Πτολεμαικής αυλής.

Όμως, όπως και άλλοι Έλληνες, οι Πτολεμαίοι ήταν επιφυλακτικοί με τους αλλοδαπούς. Κρατούσαν απόστα-ση από τον ντόπιο πληθυσμό και παντρευόντουσαν αναμεταξύ τους (αδερφός με αδερφή, θείοι με ανιψιές ενώ έχουμε και την περίπτωση του Πτολεμαίου ΙΧ με την Κλεοπάτρα ΙΙΙ όπου ο πατέρας παντρεύεται την κόρη του). Έτσι επειδή προτιμούσαν οι Πτολεμαίοι τους γάμους μεταξύ τους, πάντα θεωρούσαμε ότι η γιαγιά της Κλεοπάτρας συγγένευε με την οικογένειά της....

Μήπως τελικά η Ελληνική θρησκεία και πολιτισμός κατάγονται από την Αίγυπτο?

Η αντίληψη ότι η Ελληνική Θρησκεία και φιλοσοφία κατάγεται από την Αίγυπτο οφείλεται εν μέρει και στους αρχαίους Έλληνες ιστορικούς.

Ο Ηρόδοτος στον 5^ο αι. π.Χ. ανέφερε ότι οι Αιγύπτιοι ιερείς του είπαν πως εν πολλοίς η ελληνική κουλτούρα οφειλόταν σε αυτούς......Για αιώνες οι Ευρωπαίοι κλασσικιστές πίστευαν αυτούς τους ιστορικούς.

Ωστόσο μετά τις ανακαλύψεις για τον Ερμή τον Τρισμέγιστο και την αποκρυπτογράφηση της αρχαίας ελληνικής και αιγυπτιακής γραφής, δεν μπορούσαμε πια να στηριζόμαστε στον Ηρόδοτο και άλλους.

Μόλις μπορέσαμε να διαβάσουμε τα θρησκευτικά ντοκουμέντα των αρχαίων αιγυπτίων και να δούμε πώς οι ί-διοι οι Αιγύπτιοι περιέγραφαν τους θεούς τους και τους μύθους τους, αναγνωρίσαμε πως οι αρχαίοι Έλληνες δεν έδιναν την ίδια σημασία στην θρησκεία των αιγυπτίων- παρόλο που έτρεφαν μεγάλο θαυμασμό για τον πο-λιτισμό τους – γιατί 1^ον δεν είχαν καθορισμένο σύστημα χρονολόγησης ούτε πρόσβαση σε αρχεία, 2^ον δεν μπορούσαν να διαβάσουν τις γραφές των αιγυπτίων ούτε να αμφισβητήσουν τους ιδώντες γιατί απλούστατα δεν γνώριζαν την γλώσσα τους! ...

Ο Πλάτωνας σπούδασε στην Αίγυπτο?

Ο Πλάτωνας δεν αναφέρει πουθενά ότι πήγε ποτέ στην Αίγυπτο ούτε υπάρχει σχετική αναφορά στην ημιαυτοβιογραφική 7^η επιστολή του. Οι διάλογοί του δείχνουν μεν μία επιφανειακή γνώση των αιγυπτιακών μύθων και εθίμων αλλά ωστόσο η αόριστη χρονολόγηση και το γεγονός ότι δεν ήταν ιστορικός, αποτελούν χαρακτηριστι-κά ιστορικής φαντασίας και όχι Ιστορίας.

Στην πραγματικότητα αναφέρονται στοιχεία για την επίσκεψή του στην Αίγυπτο μόνο πολύ αργότερα από συγ-γραφείς της αργότερης ελληνιστικής περιόδου. Ωστόσο, οι βιογράφοι των συγγραφέων του 4^ου αιώνα και λίγο πρωτύτερα, χρησιμοποίησαν πηγές από τα κείμενα των ίδιων των συγγραφέων. Οι μεταγενέστεροι πρόσθεσαν λεπτομέρειες στην υπόθεση για το ταξίδι του Πλάτωνα στην Αίγυπτο απλώς για να αιτιολογήσουν την αναφορά του Πλάτωνα στην Αίγυπτο. Το φοβερότερο όλων ήταν όταν ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς ανέφερε ότι ο Πλάτων σπούδασε στην Αίγυπτο μαζί με τον Ερμή τον Τρισμέγιστο όταν τα γραπτά του αποδεικνύουν την βαθιά επιρ-ροή του από τον Πλάτωνα τον Αριστοτέλη αλλά και τους Νεοπλατωνιστές των πρώτων αιώνων μ.Χ.!

Αντιθέτως ο Πλάτωνας διατήρησε την αντίληψη των Αθηναίων για την αιγυπτιακό πολιτισμό έτσι ώστε να δηλώνεται η αντίθεσή τους με τα Αθηναϊκά έθιμα στους διάλογους του.

Ο Αριστοτέλης εισέβαλε ποτέ στην Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας?

Καμιά αρχαία πηγή δεν αναφέρει ότι ο Αριστοτέλης και ο Αλέξανδρος εισέβαλαν στην Βιβλιοθήκη της Αλεξάν-δρειας. Δεν μας εκπλήσσει το γεγονός γιατί όταν ο Αλέξανδρος ξεκίνησε την εκστρατεία του ο Αριστοτέλης δεν τον συνόδεψε.

Αλλά και αν ακόμα πήγαινε, δεν προκύπτει από πουθενά πως έκλεψε βιβλία από την Βιβλιοθήκη.

Η Αλεξάνδρεια ιδρύθηκε το 331 π.Χ. αλλά ξεκίνησε να υφίσταται από το 323.

Ο Αριστοτέλης πέθανε το 322 π.Χ.

Η Βιβλιοθήκη λειτούργησε μετά το 297 από τον Δημήτριο , μαθητή του Αριστοτέλη. Και τα περισσότερα βιβλία που περιείχε ήταν στα Ελληνικά.

Προς τι ο ισχυρισμός ότι η Ελληνική Φιλοσοφία εκλάπη από την Αίγυπτο?

Το πιο αντιπροσωπευτικό βιβλίο του Αφροκεντισμού καθώς αυτό που είχε την μεγαλύτερη απήχηση ήταν το «Κλαπείσα Κληρονομιά» (Stolen Legacy), του George G,M, James.Από την έκδοσή του το 1954 βρίσκεται σε από τότε σε μεγάλη κυκλοφορία. Αυτός ισχυρίζεται ότι «ο όρος Ελληνική Φιλοσοφία είναι αδόκιμος γιατί δεν υπάρχει τέτοια φιλοσοφία.

Οι ¨Έλληνες δεν είχαν καν την ικανότητα που είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη φιλοσοφίας.

Οι πραγματικοί συγγραφείς τους είναι οι Μαύροι της Βόρειας Αφρικής, δηλαδή της Αιγύπτου».

Είναι κατανοητοί οι λόγοι που ο James αποδίδει τα κατορθώματα των Ελλήνων στους Αιγυπτίους παρόλο που δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία που να το αποδεικνύουν.

Όπως και οι λοιποί εθνικιστικοί μύθοι, η υπόθεση της «Κλαπείσας Κληρονομιάς» προσφέρει μία εξήγηση για τους βασανισμούς του παρελθόντος καθώς και μία πηγή εθνικής υπερηφάνειας. Αυτό όμως έχει μία καταστροφική συνέπεια που δεν μπορεί και δεν πρέπει να παραβλεφτεί. 1^ον, η υπόθεση αυτή προσφέρει ιστοριούλα αν-τί της Ιστορίας.

Επίσης ουσιαστικά προτείνει στους Αφροαμερικανούς να μαθαίνουν μόνο ότι επιλέγουν οι ίδιοι για το παρελ-θόν. Αν όμως γίνει αυτό τότε ο Αφροκεντρικός μύθος τους αποτρέπει να μάθουν αυτό που όλες οι εθνότητες πρέπει να μάθουν, την σφαιρική δηλαδή σκοπιά της ιστορίας τους.

Ποιοί όμως λαοί στην γη αυτή είχαν ολοκληρωτικά ένδοξη ιστορία?

Ενώ κοιτούμε τα κατορθώματα των Αρχαίων Ελλήνων, όλοι ξέρουμε πως περιέπεσαν και σε μεγάλα σφάλματα

Το να συμπεριφέρεσαι διαφορετικά στους Αφρικανοαμερικανούς σε σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους δεν αποτελεί μία άλλου είδους διάκριση? Η υπαινισσόμενη διάκριση υπέρ των αφροαμερικανών είναι η πιο καταστροφική εκδοχή.

Αλλά υπάρχουν και άλλα σοβαρά προβλήματα επίσης. Όπως αφενός το να διδάσκεις τον μύθο της «Κλαπείσας Κληρονομιάς» σαν ιστορία κλέβει τελικά από τους αρχαίους έλληνες και τους σύγχρονους απογόνους τους την κληρονομιά που δικαιωματικά τους ανήκει. Γιατί κάνετε διακρίσεις εναντίον τους όταν οι διακρίσεις είναι το θέμα σας?

Ταυτόχρονα όμως στερεί και από τους αρχαίους αιγυπτίους την πραγματική τους ιστορία και τους κλέβει και την πραγματική τους κληρονομιά. Η Αίγυπτος όπως φάινεται στους μύθους της «Κλαπείσας Κληρονομιάς» εί-ναι αυτή που φαντάστηκαν οι Ευρωπαίοι, Έλληνες και Λατίνοι συγγραφείς και άλλου Γάλλοι του 18^ου αιώνα. Όμως ο αρχαίος Αιγυπτιακός πολιτισμός αξίζει να θαυμάζεται για αυτό που ήταν και όχι αυτό που οι Ευρωπαίοι φαντάστηκαν τελικά.

Ποια είναι όμως αυτά που υποτίθεται πως οι ¨Έλληνες έκλεψαν από τους Αιγυπτίους? Υπάρχουν κείμενα που να επαληθεύουν ότι η ελληνική φιλοσοφία εκλάπη από τους Αιγυπτίους? Πώς έγινε αυτή η «μεταφορά» στην Ελλάδα? Αν εξετάσουμε το τι λεει o James για το πως υποτίθεται ότι έγινε αυτή η μεταφορά, θα δούμε ότι κανένα ιστορικό στοιχείο δεν υπάρχει που να μπορεί να την υποστηρίξει. Αντιθέτως υπάρχουν πραγματικά στοιχεία που ο James είτε παρέβλεψε είτε αγνόησε.

Οι σύγχρονοι ερευνητές μπορεί να νομίζουν πως δεν έχει πολύ σημασία αν ο Αριστοτέλης έκλεψε την φιλοσοφία του από την Αίγυπτο. Μπορεί να πιστεύουν ότι ακόμη και αν η ιστορία αυτή δεν είναι αληθής τουλάχιστον μπορεί να προσφέρει σε έναν θετικό σκοπό. Αλλά το ερώτημα πρέπει να είναι βασικό για τον καθένα γιατί αν υποστηρίξεις ότι όντως (ο Αριστοτέλης) έκλεψε την φιλοσοφία του τότε είσαι έτοιμος είτε να αγνοήσεις είτε να αποκρύψεις ένα ολόκληρο σώμα από ιστορικές αποδείξεις που αποδεικνύουν το αντίθετο.

Και μόλις το κάνεις αυτό τότε δεν έχεις καν επιστημονικό ή κοινωνικόεπιστημονικό λόγο ούτε μπορείς να ανή-κεις σε πανεπιστήμιο.

Mary Lefkowitz (Andrew W. Mellon Professor in Humanities at Wellesley College), Black Athena Revisited.

Links:

www.worldagesarchive.com/Individual%20Web%20Pages/BlackAthena.html